Workshop “rouw en verdriet bij jonge kinderen” bij Gastouderbureau Welkom Kind Midden en West Brabant

Wat een intense en sfeervolle avond! Ik ben, een dag later, nog onder de indruk van deze workshop. Ron en Hester Baars (ja, van KIKI) brachten een zeer leerrijke interessante workshop over hoe jonge kinderen nu eigelijk rouwen en vooral, hoe wij, volwassenen kinderen kunnen helpen in hun rouwproces.

Ik heb nieuwe dingen geleerd en ontdekt dat ik eigelijk al erg goed omging met kinderen in verdriet en rouw. Als we over rouwen spreken denken we al erg vlug in 1 adem aan een overlijden van een dierbaar persoon. Na een overlijden rouw je. Dat is natuurlijk juist, maar je kan om veel meer rouwen en verdriet hebben, een scheiding, een kind dat uit huis gaat, een huisdier dat sterft of een kind dat net die ene allerliefste, favoriete knuffel verliest. We hebben zeer interessante en intense gesprekken gevoerd en ik heb daaruit geleerd dat iedereen anders en telgelijk toch ook weer niet met verdriet en rouw omgaat. Iedereen doorloopt namelijk de 4 taken, zoals Ron ze noemde, van het rouwen. Deze 4 taken zijn de werkelijkheid onder ogen zien, het ervaren van de pijn en het verdriet, het aanpassen aan de nieuwe situatie, opnieuw leren houden van mensen en het leven.

Bovenstaande taken zijn dus voor iedereen hetzelfde, het verschil tussen elk van ons en de kinderen zit erin dat ieder elke taak op zijn/haar eigen tempo doorgaat. Sommige mensen en ook kinderen blijven lang, soms jaren hangen in het aanvaarden dat een dierbare gestorven is, anderen hebben erg lang verdriet en pijn. Dat is oke, er staat geen tijd op rouwen en verdriet hebben. Ook niet bij kinderen, kinderen die een ouder verliezen zullen die vaak heel hun leven missen, dat mag! Het belangrijkste is dat we, ook bij kinderen (zeker ook bij kinderen!) eerlijk zijn tegenover hen. Als je weet dat opa niet lang meer te leven heeft dan is het beter om dit eerlijk tegen het kind te vertellen. Kinderen gaan vaak anders om met de dood dan volwassenen. Kinderen zijn niet bang van dood, ze worden vaak onzeker en bang doordat wij als volwassenen kinderen net weg willen houden van dood, verdriet en pijn. Echter voelen kinderen onze pijn haarfijn aan en als we dan niet eerlijk zijn tegenover kinderen dan worden ze onzeker. Met rode ogen van het huilen en nog snikkend aan je kind zeggen dat er helemaal niks is en dat mama toch vrolijk is, dat gelooft het kind natuurlijk helemaal niet! Je kan dus maar beter eerlijk zijn, ook over de dood.

Kinderen hebben recht op de waarheid, verbloem de dood dus ook niet door te zeggen dat de overledene nu voor altijd slaapt, of dat de overledene niet echt weg is zolang je aan hem/haar denkt. Maak duidelijk aan, ook erg jonge kinderen, dat dood echt dood is, dat je dan niet meer wakker wordt, dat je niet meer kan bewegen en vooral, dat er geen prins kan langs komen om iemand wakker te kussen zoals dat in sommige sprookjes wel eens gebeurdt. Het is ook belangrijk dat je kinderen voorbereidt op de dood, dat je kinderen leert dat alles wat leeft, dood gaat. Dit hoef je niet dramatisch te doen, maar maak gewoon duidelijk dat niemand het eeuwige leven heeft.

Als een kindje dan erg veel verdriet heeft is het belangrijk dat wij hem of haar helpen om dat verdriet een plekje te geven zodat het kindje uiteindelijk weer verder kan leven. Dat kan je doen door écht te luisteren naar het kind. Ik onthou van Ron hierin dat luisteren éénrichtingsverkeer is. Het kind praat, jij luistert, je moet het kind niet willen troosten door te zeggen dat het allemaal zo erg niet is, of dat mama toch al wel heel erg lang ziek is en dat het beter voor mama is. Het is wel mama en het kind wil het allerliefste dat mama gewoon er nog is! Soms hoeft er ook niet gepraat te worden, het kind gewoon vasthouden is stilte kan ook al genoeg zijn. Dat zegt soms meer dan 1000 woorden! Elk kind, hoe jong ook, heeft recht op correcte informatie. Het kind neemt in zich op wat het aankan. Het heeft ook helemaal geen zin om te zeggen dat alles goed komt met vb opa, terwijl heel de familie weet dat opa echt wel stervende is. Natuurlijk zorg je voor warmte en genegenheid voor het kind, je creërt een veilige omgeving waarin het kind zijn/haar verdriet mag en vooral kan uiten. Bij een scheiding bv hoeft dat niet bij de ouders te zijn, maar kan een andere stabiele factor, vb de gastouder, die veilige plek zijn. Houdt ook de herinnering aan het verleden levend. Dat kan door een foto of iets tastsbaar van een overledene aan het kind te geven.

Ik raad iedereen aan om deze avond een keer bij te wonen. Ook al weet je al erg veel over rouwverwerking bij jonge kinderen, deze avond is erg interessant in een heel serene sfeer. Er is tijd om te lachen, er is ook tijd om naar elkaar te luisteren. Lang geleden dat ik kippenvel kreeg tijdens een workshop, maar bij de voorbeelden van Ron en Hester kreeg ik toch regelmatig kippenvel!

Ron en Hester, dank je wel voor deze mooie, informatieve workshop!

Gastouderbureau Welkom Kind Midden en West Brabant, dank je wel voor de organisatie!

 

Fijne dag,

Myriam

Advertisements
Standard

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s